وبلاگ

مشهد مقدس شهر زیارت و سیاحت 7 - قسمت هفتم

مشهد مقدس شهر زیارت و سیاحت مشهد مقدس شهر زیارت و سیاحت B.A


صنایع دستی مشهد

 


پوستین‌دوزی

پوستین دوزی
پوستین دوزی


در زمره صنایع دستی مشهد پوستین‌دوزی و نقش‌اندازی روی آن از اهمیت و جایگاه برخوردار است. بنابر شواهد فن پرورش و نمک زدن، تراش و خورش دادن و آماده کردن پوست برای جلیقه، پوستین و زیرانداز، دارای سابقه هزار ساله
و یا بیشتر می‌باشد. پیش از این بسیاری از پوستین‌دوزها در محله نوغان گردهم می‌آمدند که اصلیت آنها کابلی و در مشهد متوطن گردیده بودند، شیوه کار آنان بدین ترتیب آغاز می‌شد، ابندا پوست تازه گوسفندان پر پشم را به دباغخانه
می‌برند، پشت پوستها را با نمک و آرد جو آش می‌دادند، کارد می‌کشیدند، رنگ می‌زدند و در آفتاب می‌گستراندند تا به صورت چرم نرم و زرد رنگی درآیند، آنگاه آن را اصلاح کرده و مانند خیاط‌ها برای تهیه انواع پوستین آن را برش
می‌دادند و با سوزن به هم می‌دوختند، برای تزيین پوستین نیز از هنر سوزن‌دوزی و با رنگ‌آمیزی استفاده می‌کردند و امروزه پوستین‌دوزی از هنرهای مردم شاندیز محسوب می‌شود که در کنار کار کشاورزی و دامپروری به این حرفه نیز
روی آورده‌اند و به تولید انواع سجاده، پادری، دایره‌های کفشی، دستکش و غیره اشتغال دارند.


سماورسازی

سماورسازی در مشهد
سماورسازی در مشهد


سماور یک واژه روسی به معنی خودجوش است. در دوره صفویه قهوه وارد ایران شد و در آغاز احتمالاً از سماور برای تهیه قهوه استفاده می‌گردید اما بعدها وسیله‌ای برای تهیه چای بود. بنابر شواهد در قرن هجدهم میلادی از ایران و
خاورمیانه به روسیه وارد شد و مردم آن را به یک کالای هنری تبدیل کردند. برای اولین بار سماور در دوره سلطنت شاهرخ نوه نادرشاه افشار از روسیه وارد ایران شد و تا دوره قاجار نیز وارداتی بود. بعدها صنعت سماورسازی در شهرها و
روستا و در میان عشایر رونق گرفت و دواتگران از آن پس انواع سماور و وسایل مربوط به آن از جمله جام، لگنچه و پارچ می‌ساختند. از جمله مصنوعات دستی در مشهد مقدس سماورسازی است که تولیدات آن بسیار معروف می‌باشد.
این سماورها با نقش و نگار آراسته گردیده و گاهاً با ورشو آبکاری می‌شود.


آینه‌کاری

آینه کاری در مشهد
آینه کاری در مشهد


آب و آینه همواره نزد ایرانیان به صورت دو نماد پاکی، روشنایی، بخت، راستگویی و صفا شمره شده است و شاید به کار گرفتن آینه به عنوان یکی از آرایه‌های بنا با این امر بی‌ارتباط نباشد. بنابر مدارک موجود گویا آینه برای نخستین بار
در تزيین بنای دیوانخانه شاه طهماسب صفوی در قزوین به کار گرفته شده و یکی از آرایه‌های معماری دوره اسلامی به شمار می‌رود. به عنوان هنری برای ایجاد اشکال منظم در طرح‌ها و نقش‌های متنوع با قطعات کوچک و بزرگ آینه به
منظور تزيین سطوح داخلی بنا تعریف شده است. حاصل کار آینه‌کاری ایجاد فضایی درخشان و پرتلألو است که از بازتاب پی‌درپی نور در قطعات بی‌شمار آینه پدید می‌آید. رایج‌ترین طرح‌ها در هنر آینه‌کاری طرح‌های مشهور گره،
شمسه، ترنج، لچک، قطارسازی، اسلیمی، تمونی و نیم گره کور می‌باشد. آینه‌کاری از جمله هنرهایی است که به دلیل مذهبی بودن شهر مشهد، وجود اماکن متبرکه و زیارتگاه‌ها در این منطقه رواج دارد.


ارغوان بافی

ارغوان بافی
ارغوان بافی


از به هم تنیده شدن تار و پود ترکه‌های نازک حاصل از درختچه‌های ارغوان هنری سنتی و بومی ایجاد می‌شود که به «ارغوان بافی» معروف است. این هنر دستی با ترکه‌های ارغوان، گیاهی طبیعی و خودرو از دره‌های منطقه مایان
طرقبه انجام می‌شود. برداشت ترکه‌های ارغوان معمولاً در اواسط بهار آغاز و تا اواخر پايیز ادامه دارد. پس از جمع‌آوری ترکه‌ها آن‌ها را در محیطی خیس و نم‌دار خوابانیده و آماده کار می‌نمایند و با بافتن ترکه‌های ارغوان به یکدیگر
سبدها و اقلام تزيینی تولید و به بازار فروش عرضه می‌نمایند.


گلیم بافی

کلیم بافی
کلیم بافی


هنر گلیم‌بافی دستاوردی است که از قرون گذشته بر اثر کار مشقت بار در پای دارهای بافندگی ساده روستایی و ایلیاتی پدید آمده است. اگرچه پیشینه این هنر به دوران تاریخی و قبل اسلام می‌رسد اما در طول دوران اسلامی ذوق و
سلیقه کویرنشینان، روستايیان و بومیان موجب بروز خلاقیت‌های هنری و شکوفايی آن با الهام از طبیعت پیرامون بوده است. امروزه زنان روستایی اوقاتی از زندگی روزمره خود را به بافت گلیم اختصاص می‌دهند. گلیم‌ها دارای نقوش
متنوع حیوانی و طرح‌های هنری است که از انواع آن می‌‌توان به گلیم سوماک و گلیم سوزنی اشاره نمود.


هرکاره تراشی

هرکاره تراشی در مشهد
هرکاره تراشی در مشهد


دیگ‌ها و ظروف سنگی که در اصطلاح عامه مردم مشهد “هرکاره” نامیده می‌شود از قرون گذشته یکی از مهمترین سوغات مخصوص مشهد به شمار می‌آمد. از ویژگی‌های این سنگ که نوعی سرپانتین می‌باشد نرم و مقاوم بودن آن در
برابر آتش است که به دلیل طبخ ملایم، غذا را لذت‌بخش می‌نماید. بنا بر روایات حضرت رضا(ع) در هجرت تاریخی خود از مدینه به مرو و ورود به نوقان به کوهی که سنگ از آن برداشت می‌کردند تکیه نموده و فرمودند، خداوند به این
کوه برکت داده است. امروزه هرکاره تراشی جایگاه خود را به عنوان هنر سنتی و سوغات حفظ کرده است.


تولیدات نمدی

نمد مشهد
نمد مشهد


امروزه گردشگرانی که به سوی تفرج‌گاه‌های طبیعی مشهد از جمله شاندیز تردد می‌‌نمایند این‌گونه تولیدات را در فروشگاه‌های عرضه محصولات متنوع و سوغات مشاهده می‌کنند که در اندازه‌ها و رنگ‌های گوناگون وجود دارند. نمد از
پشم گوسفند تنیده شده، به صورت کلاه، زیرانداز و… تولید می‌شود که مراحل ایجاد آن کارگاهی است.


قالی مشهد

قالی مشهد
قالی مشهد


از جمله دلایل رونق این هنر سنتی در مشهد وجود مضجع پاک و شریف حضرت رضا(ع) و مهاجرت هنرمندان قالی‌باف از مناطق مختلف و توطن آن‌ها در این شهر بوده است. امروزه موزه‌های دنیا آراسته به قالی مشهد به ویژه از عصر
صفویه می‌باشد. شهرت فرش مشهد را باید در رنگ و نقش و نحوه‌ي بافت آن جستجو نمود.


کاشی کاری سنتی

کاشی کاری سنتی مشهد
کاشی کاری سنتی مشهد


کاشی به عنوان یکی از عناصر زیبايی بناها از قرون پیشین در عمارات و ابنیه به کار می‌رفته است. موطن اصلی کاشی، ایران بوده و صنعتگران دوره هخامنشی مبتکر و خالق این هنر بوده‌اند. این هنر در دوره تیموریان تکامل یافت و در
عصر صفویه به اوج عظمت خود رسید. کاشی به لحاظ مواد تشکیل‌دهنده آن بر دو نوع کاشی گلی و جسمی شناخته می‌شود و از نظر تنوع شامل کاشی معرق، هفت رنگی، زیر رنگی، نره و غاز مغازی است. امروزه این هنر به دلیل وجود
بناهای مذهبی در شهر مشهد رواج دارد.


فیروزه تراشی


فیروزه یکی از قدیمی ترین سنگ های شناخته شده در دنیاست. زیبایی اش در طول تاریخ آن را در زمره سنگ های پررمز و راز قرارداده و افسانه ها در مورد آن نسل به نسل و سینه به سینه ساخته شده است. فیروزه این سنگ زیبا
آدمیان را در طول قرن ها شیفته خود کرده است.
مشهدمقدس به دلیل نزدیکی به نیشابور از گذشته محل تراش و عرضه فیروزه بوده و یادمان باشد که تراش فیروزه در ایران همچون فیروزه اش مرغوبترین نوع تراش در دنیا محسوب می شود و بسیاری فیروزه تراشی را نسل به نسل به
یکدیگر آموختند و این پیشه را کسب خانوادگی خود می دانند.

 

فیروزه نیشابور


سوغاتی مشهد


بعد از چند بار زیارت . زائر به بازار می رود تا برای دوستان و اقوام هدیه ای به عنوان سوغات بگیرد .معمولا تسبیح و مهر وسجاده و عطر و نبات و زعفران و زرشک فراوان است و بیشتر سوغات مشهد را این چیزها تشکیل می دهند.
انگشتر و زینت آلات فیروزه و عقیق
فیروزه تراشی و عقیق تراشی در استان خراسان رضوی از اهمیت و جایگاه والایی برخوردار بوده و زینت آلات ساخته شده با نگین این سنگ ها امروزه در زمره سوغاتی است که زائرین و مسافران شهر مشهد به رسم تبرک به شهرهای
خود می برند. از این سنگ انواع گردنبند، انگشترو.. ساخته و به بازار عرضه می شود .


ادویه هفت قلم

ادویه جات از سوغات مشهد
ادویه جات از سوغات مشهد


یکی دیگر از سوغاتی های مشهد ، نوعی ادویه موسوم به «هفت قلم» است که بیشتر در آبگوشت ، خورشت و دیگر غذاهای ایرانی استفاده می شود. این ادویه مخلوطی است از: دارچین، سماق ،گلپر، زنجبیل،فلفل سیاه، فلفل قرمز و
زردچوبه که در مراکز عرضه آنها ، به طرز زیبایی به رنگ های مختلف در کنار هم دیده می شود. از انواع دیگر آن می توان به ادویه پلویی و ادویه هجده رنگ اشاره نمود.


نقل ، نبات،سوهان

سوغات خوشمزه مشهد
سوغات خوشمزه مشهد


نبات ، نقل در انواع گردویی ، بادام زمینی ، بادام درختی، گلاب، گشنیزی و زعفرانی شکلات زنجفیلی ، کاک رضوی به عنوان سوغات مخصوص شهر مشهد نیز از جایگاه ویژه ای برخوردار هستند .

 

زعفران و زرشک

سوغاتی مشهد
سوغاتی مشهد


زعفران از ارزشمندترین محصولات کشاورزی ایران است که امروزه کشت آن عمدتا” در مناطق مرکزی و جنوبی خراسان است و اصلی ترین سوغات شهر مشهد به شمار میرود که گردشگران و زائرین از بازار های شهر آن را تهیه می
کنند. معمولا” خرید زعفران همراه با زرشک صورت می گیرد.


عطریات


فروشگاه ها و مغازه هایی که این سوغاتی را عرضه می کنند ، با چیدمان بسیار زیبای ویترین ها در رنگ های مختلف ، عطرهایی با رایحه های گوناگون از جمله گل سنجد، کبری، گل مریم، گل نرگس، بهار نارنج، زعفران، گل یخ و یاس
سفید ارایه می دهند. عطر حرم ،عطر گل محمدی و یاس از بهترین عطریات مشهد به شمار می روند.

 

 

 

------------------------------------------------

پایان قسمت هفتم

هتل حلما مشهد


B.A


هتل حلما مشهد ، هتل در مشهد ، هتل های مشهد ، حلما ، رزرو هتل در مشهد ، هتل اطراف حرم امام رضا ، هتل نزدیک حرم مشهد ، هتل تمیز در مشهد ، هتل نوساز در مشهد ، هتل مشهد ، بهترین هتل مشهد ، هتل حلما ، هتل نزدیک حرم امام رضا مشهد ، رزرواسیون هتل مشهد ، هتل تمیز مشهد، هتل نوساز مشهد ، هتل اطراف حرم مشهد ، رزرو هتل مشهد

 

2 نظرها

  • پیوند نظر B.A یکشنبه, 16 آبان 1395 ساعت 12:21 ارسال شده توسط B.A

    ممنون از جنابعالی سرکار خانم مقدم

  • پیوند نظر لیلی مقدم شنبه, 15 آبان 1395 ساعت 14:48 ارسال شده توسط لیلی مقدم

    چقدر این قسمتش خوش آب و رنگ بود
    خسته نباشید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.